|
Kto był założycielem lwóweckiego browaru?
Powstanie pierwszego browaru we Lwówku Śląskim należy związać z decyzją jednego z książąt piastowskich. Niestety, do dziś nie można mieć pewności, który z polskich władców jako pierwszy nakazał wytwarzać złocisty trunek na terenie lenna zamkowego.
O tym, że piwo to najstarszy i najpopularniejszy słowiański napój o niewielkiej zawartości alkoholu, wiedział nawet pierwszy kronikarz działający na ziemiach polskich. Opisując legendarne początki rodziny królewskiej, przytoczył historię Piasta, który rzekł do gości zaproszonych na obrzęd związany z wejściem jego syna w dorosłość i nadaniem nowego imienia: Mam ci ja beczułkę [odpowiednio] sfermentowanego piwa, które przygotowałem na postrzyżyny jedynego syna, jakiego mam, lecz cóż znaczy taka odrobina? Wypijcie je, jeśli wola! Jako iż w takim dniu nie należało spożywać samego trunku, na stół podano jeszcze upieczonego prosiaka. Po udanej uczcie postrzyżono chłopca i nadano mu imię Siemowit. Po nim władzę mieli sprawować kolejno: Lestek, Siemomysł, Mieszko oraz Bolesław Chrobry panujący w latach 992- 1025.
 Wedle lokalnej tradycji z nakazu księcia polskiego w 1018 roku w miejscu obecnego browaru miała powstać książęca warownia otoczona wałem ziemnym z palisadą. Miłośnicy tej (niestety, mało wiarygodnej) hipotezy byli i nadal są przekonani, że to właśnie Bolesław Chrobry przyczynił się do uruchomienia w ówczesnej osadzie produkcji piwa. Wszak książę polski znany był ze swej sympatii do złotego trunku i dlatego bardzo często raczył nim swoich gości. Z tych właśnie przyczyn średniowieczny kronikarz Thiethmar określił go mianem piwosza.
Bardziej prawdopodobny jest inny przekaz, wedle którego inicjatorem budowy piastowskiego zamku we Lwówku Śląskim był książę Bolesław Kędzierzawy. Miał on tuż po zakończeniu inwestycji (1159) osadzić tu pierwszego kasztelana. Niepewne źródła nowożytne podają również informację o tym, że kilka lat później w pobliżu zamku utworzono browar i do tego z własną słodownią! Jeśli faktycznie tak było, to wytwarzane w nim piwo służyło głównie na potrzeby służby zamkowej oraz przebywającego w warowni od czasu do czasu księcia.
W 1163 roku Dolny Śląsk objął w posiadanie Bolesław Wysoki. Zasłynął on swą walecznością, biorąc udział w wyprawie u boku cesarza Fryderyka do Włoch (1158-1162). Pewnego razu wzbudził wielki podziw pod murami Mediolanu, gdzie zabił w pojedynku znanego włoskiego rycerza. Według niepotwierdzonych przekazów kasztelan na zamku we Lwówku Śląskim w latach 60. i 70. XII wieku wielokrotnie gościł księcia Bolesława Wysokiego. Podobno podczas każdej z tych wizyt degustował złocisty trunek wytwarzany w tutejszym browarze.
Lata 80. i 90. XII stulecia Bolesław poświęcił na rozwój gospodarczy księstwa śląskiego. Kierunek tej polityki kontynuował później z powodzeniem jego syn Henryk Brodaty. Biorąc pod uwagę zachowane źródła, wydaje się, że znacznie większe zaciekawienie piwowarskimi zainteresowaniami tutejszych mieszkańców wykazywał ten ostatni. Doskonałym tego przykładem jest pismo z roku 1208 (1209), w którym książę śląski nadał miastu Lwówek Śląski prawo wolnego warzenia piwa w obrębie mili miejskiej. Niestety, do naszych czasów przetrwało jedynie streszczenie dokumentu z 1558 roku w księgach miejskich wrocławskich.
Przywileje warzenia piastowskiego trunku zostały powtórzone w dokumencie lokacyjnym z 1217 roku. I tym razem oryginał się nie zachował. Pozostało wyłącznie streszczenie w języku niemieckim w księdze miejskiej Lwówka Śląskiego oraz transumpt tego streszczenia w dokumencie starosty świdnickiego Jana von Leuchtenberga z 1407 roku (oba rękopisy przechowywane są w Archiwum Państwowym we Wrocławiu).
Tym samym Lwówek Śląski stał się ośrodkiem nowo powstającego osadnictwa wiejskiego w okolicy. Był tym ośrodkiem oczywiście w sensie gospodarczym jako centrum wymiany towarów między miastem a wsią. Przybywający doń koloniści w zamian za dostarczone na targi produkty rolne nabywali m.in. beczułki lwóweckiego piwa.
Wiadomo również, iż w toku kolejnych lat „Lwi Gród” wielokrotnie gościł w swych progach Henryka Brodatego, który ponoć nie omieszkał przy okazji delektować się miejskim i zamkowym piwem. Niestety, nie sposób dziś ustalić, jak inny bądź podobny smak miało ono w porównaniu do wytwarzanego w obecnym Browarze Lwówek 1209 piwo zwane „Książęcy”. Szkoda, albowiem piastowskie tradycje są tu nader chętnie kultywowane.
Szymon Wrzesiński
Cyt1. za: Anonim tzw. Gall Kronika polska, Wrocław 1996, s. 14.
|
- Lwówecki trunek wygrał dzięki patriotyzmowi lokalnemu: mnóstwo głosów przyszło od mieszkańców Lwówka i okolic. Jego sława dotarła nawet do Francji, skąd też otrzymaliśmy zgłoszenie – podaje Gazeta Wyborcza.